A parroquia e os seis lugares que a compoñen

Exténdese ó norte do Concello de A Estrada, a carón da estrada C-541 e remata na Ponte Vea, camiño da cidade de Santiago de Compostela.

Antigo e histórico cruce do "Camiño Real" que chegaba pola beira esquerda do río Ulla, dende Pontecesures por Bumio, e do "camiño francés" que dende as terras de Cuntis se dirixía a Compostela.

É unha parroquia pequena en extensión (1.8 km2) que comprende os lugares de Fontenlo, Sequeiró, Barco, Maíndo, Couso e O Castro.



A Ponte Románica de Ponte Vea sobre o río Ulla (antigo paso da estrada C-541), con seis arcos e representada no escudo do Concello da Estrada. Une A Estrada e o Val de Vea con Santiago de Compostela. Ao seu lado construíuse unha nova ponte para dar facilidade ao tráfico ata a vila xa que o antigo só mide 2.5 m de ancho

Dous cruceiros con figura, un no lugar de Sequeiró, e outro no lugar de Maindo.

A Igrexa parroquial, cunha mestura de estilos arquitectónicos

A Casa forte de Maíndo (s.XVI), magnífico exemplo de casa solariega e primeira residencia do Capitán Xeneral do reino de Galicia, Don Pedro de Cisneros, chegado de Castela. Herdeiros deste gobernador emparentaron co Conde de Ximonde que chegou a ser dono dunhas importantes pesqueiras de salmón. Atópase moi ben conservada, e na actualidade é propiedade da familia Lissarrague.

En todas as aldeas se atopan fermosas casas de labranza, fontes, hórreos...

Couto de Ximonde a mediados do século XX

Un pouco máis abaixo está o célebre couto salmoneiro de Couso, mais coñecido como Xirimbao. É un dos tres que ten este río en terreos estradenses e quizais o mellor dotado, de grande beleza paisaxística.

Pasarela de aramio do couto de Ximonde

Conta cunha pasarela peonil de aramio (recentemente restaurada) que une os concellos de A Estrada e Teo e dende a que se pode observar todo o couto e unha grande parte da aldea de Maíndo.

A presa de Xirimbao , trampa humana para o salmón

Entre as tradicións coas que conta esta parroquia, dise que aquí naceu en  1835 Pepa a Loba, que chegaría a ser a figura máis lendaria do bandoleirismo galego do século XIX.

Os entroidos tamén son parte da tradición desta zona. Os encontros dos Xenerais do Ulla están documentados dende os anos mil setecentos oitenta coa mascarada da parroquia de Oca, do escritor Alfredo Vicenti. Seguiu esa tradición a través dos tempos, agás no período da guerra civil española.

As xentes das parroquias estradenses que se acochan na brétema do Ulla levan nos xenes estas loitas verbais que naceron como identificación propia da parroquia. Carnavaleiras de sempre foron as de Paradela, Santeles, Santa Cristina de Vea, San Xurxo de Vea, Toedo...

Durante a segunda metade do século pasado celebrase un entroido conxunto de varias das parroquias do Val de Vea (Couso, Sta. Cristina de Vea e San Xorxe de Vea) co seu centro de atención en Souto de Vea ata o último cuarto de século no que cada parroquia comeza a celebrar o seu propio.

A partires do ano 1990, a xente de  de Couso, herdeira destas xeiras e coñecedora dos temas a discutir; partindo da nada, sen cabalos, sen roupas, sen arreos; pero unidos nun esforzo común, cuns devezos de superar aos anteriores entroidos, organiziu uns encontros: singulares, polos temas tratados; vistosos, polos traxes e cabalos e admirados, pola súa perfecta organización.

Dende fai varias décadas e ata actualidade, nesta parroquia cóntase cunha xuventude dinámica e ben preparada que participa con éxito en grande cantidade de accións deportivas e culturais: representacións teatrais, campionatos de baloncesto e fútbol (máis de vinte anos ininterrumpidos), a festa do árbore,

a festa do escalo

Festa do escalo

os entroidos

Os antroidos visitan A Estrada

o Sporting Saching Clube

Sporting Sachin Clube

o festival "As Nosas Músicas", as festas do cocido, a charanga "Os Espaparros"...